DTZ Zadelhoff: Nederlandse winkels en woningen in trek, maar kantorenmarkt hapert

De vraag van beleggers naar Nederlands vastgoed, die in de tweede helft van 2009 weer opleefde, trekt in 2010 verder aan. Winkels en woningen zijn gewild en compenseren voor de haperende vraag naar kantoren en bedrijfsruimte. Dat blijkt uit het dinsdag gepubliceerde onderzoek naar beleggingen in Nederlands commercieel vastgoed door DTZ Zadelhoff.

Uit het onderzoek blijkt hoe de kredietcrisis en de daaruit voortgekomen recessie hebben huisgehouden op de vastgoedmarkt. In 2009 kwam het investeringsvolume in Nederland, dat staat voor het aantal transacties maal de omvang, uit op ruim euro 3 mrd. Dat is een halvering van de ruim euro 6 mrd die in 2008 werd gemeten. In 2007, toen de vastgoedmarkt op haar hoogtepunt was, bedroeg het investeringsvolume bijna euro 12 mrd.

In de tweede helft van 2009 is de vraag naar Nederlands vastgoed weer aangetrokken tot volumes van circa euro 1 mrd per kwartaal, waar de teller in het eerste kwartaal nog op euro 474 mln bleef staan. Als de trend van eind 2009 doorzet, kan het volume in 2010 groeien tot euro 4 à 5 mrd, merkt DTZ op. Dat is een terugkeer naar het niveau van 2004, het jaar vóórdat de vastgoedmarkt gesteund door goedkoop geld haar opmars begon.

De prijzen voor vastgoed liggen volgens DTZ al op het niveau van 2004, en een verdere daling wordt niet voorzien. 'De volumes zullen in 2010 groter zijn dan in 2009, maar we verwachten nog geen substantiële stijging', zei Frans van Toor, partner bij DTZ en verantwoordelijk voor beleggingen.

Dat het te vroeg is voor groot optimisme verklaart DTZ onder meer door de situatie op de Nederlandse kantorenmarkt. In het verleden waren kantoren goed voor 50% tot 60% van de totale investeringsvolumes in Nederland, maar in 2009 is dat gedaald tot 40%.

Grootste probleem is de leegstand in kantoren. Er staat volgens DTZ momenteel circa 6 miljoen m2 kantoorruimte leeg in Nederland, wat goed is voor 13,3% op het totale aanbod. In werkelijkheid is het getal volgens DTZ hoger, omdat er veel 'verborgen leegstand' is in Nederlandse kantoren. Dat is leegstand op delen of verdiepingen van kantoren die het gevolg is van reorganisaties.

Mochten de bedrijven die in deze kantoren huizen de tijd rijp achten om weer nieuw personeel aan te nemen, dan zal dat niet direct leiden tot het huren van meer metrages. 'Dat dempt het herstel op deze markt', zei DTZ-bestuursvoorzitter Cuno van Steenhoven.

De vraag van beleggers naar winkelvastgoed en huurwoningen ontwikkelt zich volgens DTZ stukken beter. Woningen zijn in trek, omdat beleggers speculeren op een nijpend tekort in de toekomst nu de bouwproductie achterblijft bij de te verwachten vraag. Winkels zijn gewild bij beleggers die kantoren verkopen, maar wel in vastgoed willen blijven.

DTZ merkt daarbij op dat het verschil tussen winkels op toplocaties en verder afgelegen gebieden groot is. Ook waarschuwt de vastgoedadviseur dat het winkelaanbod in Nederland groot is en dat het gevaar dreigt dat op deze markt eenzelfde overschot ontstaat als bij kantoren.

Bron: Financieele Dagblad 6 januari 2010.

Ga terug